Install this theme
Tuşlu Çalgılar ve Dijital Djing notları haftaya paylaşımda olacak…

Konuyla ilgili soru görüş ve önerileriniz için synthesizeroperatoru@outlook.com adresini kullanabilirsiniz…

MIDI KONTROL BİRİMLERİ

Trigger tetikleyici anlamına gelir. Programlarımızda belirli bir işlem gerçekleştiğinde programımızı tetiklemeye yarar. Trigger pad bazı MIDI klavyelerde olan fonksiyonlardandır. Son on yılda MIDI teknolojisinin hızlı gelişmesine bağlı olarak harici olanları da piyasaya sürülmüştür.
 

Ex­pres­si­on Pe­dal: MI­DI uyum­lu ex­pres­si­on pe­da­lı pi­ya­no­lar­da kul­la­nı­lan sus­ta­in pe­da­lı man­tı­ğıy­la ta­sar­lan­mış­tır. Klav­ye­ler için üre­ti­len dam­per pe­dal­la­rı gi­bi fa­kat sus­ta­in ve­ya dam­per pe­dal­lar­dan fark­lı­dır. Ge­li­şen mü­zik tek­no­lo­ji­le­riy­le bir­lik­te bu pe­dal­la­ra efekt yük­le­me ko­lay­lı­ğı ge­ti­ril­miş­tir. Ya­ni is­ter­sek MI­DI klav­ye­miz­le kla­sik mü­zik ese­ri­ni ça­lar­ken sus­ta­in pe­da­lı ola­rak kul­la­na­bi­le­ce­ği­miz gi­bi gi­tar samp­le’la­rıy­la çal­dı­ğı­mız şar­kı­ya wah efek­ti de ve­re­bi­li­riz. MI­DI kon­trol bi­rim­le­ri­nin sı­nır­sız kod­la­yı­cı özel­li­ği­ni ba­rın­dır­dı­ğı için ya­ra­tı­cı­lı­ğı­mı­zı so­nu­na ka­dar zor­la­ya­bi­le­ce­ği­miz bir icat­tır.

MI­DI Dj Con­trol­ler(MI­DI Dj Kon­trol Bi­ri­mi): DJ set up’la­rı ge­nel­lik­le çok yer kap­lar. Fi­yat­la­rı ve ağar­lık­la­rı ko­nuy­la il­gi­len­mek is­te­yen­le­rin ba­zı­la­rı­nı cay­dır­mak­ta ye­ter­li se­bep­ler­den­dir. MI­DI tek­no­lo­ji­si­nin ge­liş­me­si ile dj ol­mak es­ki­si ka­dar zor de­ğil ar­tık. 200 do­lar­dan baş­la­yan fi­yat­la­rı ve tüm sis­te­min tek bir kon­trol bi­ri­min­de bir­leş­ti­ril­miş ol­ma­sı sağ­la­dı­ğı ko­lay­lık­lar­dan ba­zı­la­rı. Plak,cd ve­ya her­han­gi ana­log bir öğe­ye muh­taç ol­ma­yan bu ci­ha­zı bil­gi­sa­ya­rı­nı­za bağ­la­dı­ğı­nız an­dan iti­ba­ren mix­le­ri­ni­zi yap­ma­ya baş­la­ya­bi­lir­si­niz. Tek ba­şı­na kul­la­nı­la­cak­sa 1Gb üze­rin­de RAM’i olan no­te­bo­ok’lar ile de yük­sek per­for­mans al­ma­nız müm­kün­dür. MI­DI klav­ye, bil­gi­sa­yar ve ses kar­tı üç­lü­sü­nün ara­sın­da kul­la­nı­la­cak ise en azın­dan 2 Gb RAM’li bir no­te­bo­ok ter­cih edil­me­si öne­ri­lir.

Samp­ler: Ha­zır samp­le ve lo­op’la­rı kul­la­na­rak mü­zik yap­ma­mı­za im­kan sağ­la­dı­ğı gi­bi MI­DI klav­ye bağ­lan­tı­sıy­la sı­nır­sız kom­bi­nas­yon el­de edi­le­bi­lir. MI­DI klav­ye­den ses al­ma­nın en ko­lay yol­la­rın­dan bi­ri­si ola­rak ka­bul edi­lir.

MI­DI Kon­trol Ara­bi­ri­mi: Bu ci­haz­lar faz­la di­ji­tal gö­rül­dü­ğün­den he­nüz pro­fes­yo­nel mü­zik çev­re­le­rin­ce ka­bul gör­me­se de ho­me stüd­yo­lar­da kul­la­nıl­ma­ya baş­lan­dı bi­le. Vir­tu­al(Sa­nal) mi­xer ola­rak dü­şü­nü­le­bi­lir. Her­han­gi bir DAW(Di­gi­tal Au­di­o Work­sta­ti­on) ile yap­tı­ğı­mız kay­dın mix ve mas­te­ring aşa­ma­la­rı­nı ra­hat­lık­la ger­çek­leş­ti­re­bil­me­mi­zi sağ­lar.

Trig­ger Pad: Trig­ger te­tik­le­yi­ci an­la­mı­na ge­lir. Prog­ram­la­rı­mız­da be­lir­li bir iş­lem ger­çek­leş­ti­ğin­de prog­ra­mı­mı­zı te­tik­le­me­ye ya­rar. Trig­ger pad ba­zı MI­DI klav­ye­ler­de olan fonk­si­yon­lar­dan­dır. 

Son on yıl­da MI­DI tek­no­lo­ji­si­nin hız­lı ge­liş­me­si­ne bağ­lı ola­rak ha­ri­ci olan­la­rı da pi­ya­sa­ya sü­rül­müş­tür. Da­vul lo­op’la­rı ha­zır­la­ma­da kul­la­nı­la­bi­le­ce­ği gi­bi ba­sit pro­je­ler­de lo­op & samp­le pla­yer ola­rak da yer ala­bi­lir­ler.

USB Klav­ye: MI­DI klav­ye­ler ile ka­rış­tı­rı­lır ge­nel­lik­le pa­nel­le­rin­de sa­de­ce USB ile bil­gi­sa­yar bağ­lan­tı­sı port’u bu­lu­nur. MI­DI gi­riş ve çı­kış­la­rı ol­ma­dı­ğın­dan di­rekt ola­rak MI­DI kon­trol ci­haz­la­rı­na bağ­la­na­maz­lar. MI­DI kon­trol bi­ri­mi sa­yıl­ma­la­rı­nın se­be­bi Ge­ne­ral MI­DI pro­to­ko­lü­ne sa­hip prog­ram­lar­la uyum­lu ça­lış­ma­sın­dan ol­sa ge­rek.

Elek­tro­nik Da­vul: Elek­tro­nik da­vul set­le­ri iki fark­lı stil­de­dir bir ta­ne­si nor­mal ba­te­ri set up di­zi­li­min­de­ki gi­bi­dir. Tram­pet­ten zil­le­re ka­dar tüm ekip­man elek­tro­nik­tir. Tuş has­sa­si­yet­li pad’ler­den olu­şur ve tü­mü ay­rı ay­rı MI­DI kab­lo­la­rı ile ses mo­dü­lü­ne bağ­la­nır. ‹kin­ci stil ise se­tüs­tü ocak di­ye ta­bir edi­len mo­del­ler­dir. Bir­den faz­la pad’in ay­nı sis­tem üze­rin­de bir­leş­ti­ril­me­siy­le oluş­tu­rul­muş­tur. MI­DI kon­trol bi­rim­le­ri­ne ve bil­gi­sa­ya­ra bağ­la­na­rak fark­lı ton­lar yük­le­ne­bi­lir ba­te­ri ton­la­rı ra­hat­lık­la kul­la­nı­la­ca­ğı gi­bi per­küs­yon ton­la­rı ile fark­lı tarz­lar ya­ra­tı­la­bi­lir ya da pad’le­re bi­rer no­ta yük­le­nip pi­ya­no so­und’u da­hil alı­na­bi­lir.

USB Gi­tar: Al­man mü­zik en­düs­tri­si­nin ön­de ge­len fir­ma­la­rın­dan Beh­rin­ger ilk USB gi­ta­rı pi­ya­sa­ya sun­du geç­ti­ği­miz yıl­lar­da. Çok faz­la ta­lep gör­me­di ye­ni bir tek­no­lo­ji ol­du­ğu için fa­kat bu tek­no­lo­ji­nin önü­müz­de­ki 10 yıl içe­ri­sin­de özel­lik­le ka­yıt stüd­yo­la­rın­da yo­ğun ola­rak kul­la­nı­la­ca­ğı­nı dü­şü­nü­yo­rum. Ge­tir­di­ği ko­lay­lık­lar say­mak­la bit­mez,fark­lı mar­ka­la­rın pi­ya­sa­ya gir­me­si ve MI­DI gi­riş por­tu­nun gi­ta­ra ek­len­me­si ile kul­la­nım ora­nı ar­ta­cak­tır.

MI­DI Gi­tar: MI­DI gi­tar,gi­tar­da ge­li­ni­le­bi­le­cek son nok­ta di­ye­bi­li­riz. Gi­tar­la­rın göv­de­sin­de jack gi­ri­şi ha­ri­cin­de USB bil­gi­sa­yar bağ­lan­tı por­tu ve MI­DI gi­riş por­tu bu­lun­du­ğun­da gi­tar­lar da synthe­si­zer­lar gi­bi bil­gi­sa­yar ve di­ğer MI­DI kon­trol bi­rim­le­riy­le uyum­lu ola­rak ça­lış­ma­ya baş­lar­lar. 

Gui­tar He­ro oyu­nu­nun kon­sol­la­rı­na MI­DI gi­riş por­tu ek­len­miş du­rum­da fa­kat oyun man­tı­ğıy­la ha­zır­lan­mış bir kon­sol ol­du­ğun­dan ho­bi­nin ile­ri­si­ne ge­çe­bi­le­ce­ği­ni san­mı­yo­rum. Geç­ti­ği­miz sa­yı­da edi­tö­rü­müz Cem Sa­rı­oğ­lu’un, YO­U ROCK GUI­TAR ta­nı­tım ya­zı­sı yer al­dı. Ay­nı gün­ler­de KI­TA­RA isim­li bir ürün de pi­ya­sa­ya sü­rül­dü. ‹ki­si de hybrid ya­pı­da gi­tar­lar. Hem bil­gi­sa­yar oyun­la­rın­da hem mü­zik prog­ram­la­rın­da kul­la­nıl­mak üze­re ta­sar­lan­mış­lar. Ya­ni ho­bi amaç­lı ola­rak kul­la­nıl­dık­la­rı gi­bi şar­kı­la­rı­mı­zı kay­det­me­de de ko­lay­lık sağ­la­ya­ca­ğa ben­zi­yor­lar.

YO­U ROCK GUI­TAR nor­mal gi­tar­la da­ha faz­la or­tak özel­lik ta­şı­yor. Pe­nay­la ça­lı­nı­yor. KI­TA­RA ise tam an­la­mıy­la tek­no­lo­ji ha­ri­ka­sı… Do­kun­ma­tik ek­ra­nın­da­ki tel­ler­le ça­lı­nı­yor. Synthe­si­zer mo­dun­da ise tel­ler kay­bo­lu­yor. Ek­ran­da­ki ışık ta­kip edi­le­rek ses şe­kil­len­di­ri­li­yor.

MI­DI Fo­ot Kon­trol­ler(MI­DI Kon­trol Pe­da­lı): MI­DI bağ­lan­tı por­tu olan tüm ürün­ler­le so­run­suz ça­lış­ma­sı MI­DI kon­trol bi­rim­le­ri­nin or­tak özel­li­ği ol­sa da bu pe­dal­la­rın asıl ama­cı rack sis­tem­ler, pro­se­sör­ler ve­ya bil­gi­sa­yar ya­zı­lı­mın­da­ki gi­tar plug-in’le­ri­ni kon­trol et­mek. 

Sa­de­ce ka­nal seç­me(swich) pe­da­lı bu­lu­nan mo­del­ler ol­du­ğu gi­bi bu­nun ya­nın­da ex­pres­si­on pe­dal­lı mo­del­ler­de mev­cut­tur.

MI­DI port (MI­DI ara­bi­ri­mi): MI­DI pro­to­ko­lün­de bu­lu­nan ürün­le­rin ta­ma­mı bil­gi­sa­ya­ra bağ­lans­bi­lir fa­kat ba­zı ürün­ler­de USB bağ­lan­tı­sı bu­lun­mu­yor. MI­DI-USB çe­vi­ri­ci ara­bi­rim­ler sa­ye­sin­de bu ürün­le­ri bil­gi­sa­ya­rı­mı­za bağ­la­ya­bi­li­yo­ruz.

WI­DI in­ter­fa­ce: Ön­ce WI­DI ne­dir ona bir göz ata­lım: WI­DI, wi­re­less ve MI­DI ke­li­me­le­ri­nin bir­le­şi­min­den olu­şan bir ke­li­me. Kab­lo­suz MI­DI tek­no­lo­ji­si an­la­mı­na ge­li­yor. 

MAS­TER KEY­BO­ARD (Ana Klav­ye) kav­ra­mı­nın da or­ta­ya çık­ma­sı­nı sağ­la­yan sek­tö­rün ön­cü fir­ma­la­rın­dan CME’nin ica­dı. 

Ha­li ha­zır­da ba­zı mo­del­ler ile bir­lik­te gel­me­si­nin ya­nın­da WI­DI in­ter­fa­ce (WI­DI ara­yü­zü) de­ni­len ufak ci­haz sa­ye­sin­de nor­mal MI­DI klav­ye­le­ri­mi­zi de WI­DI klav­ye­ye dö­nüş­tü­re­bi­li­riz.

MURAT ŞİMŞEK / SOUND DERGİSİ / 2011

Geçmişten Günümüze Tuşlu Çalgılar
  • Tuşlu çalgıların evrimsel tarihinde derin bir yolculuğa çıkıyoruz...

  • Tuş­lu çal­gı­la­rın M.Ö 200 yı­lı­na da­ya­nan yak­la­şık 2200 yıl­lık ev­rim­sel bir ta­ri­hi ol­du­ğu bi­li­ni­yor. Bu sü­re içe­ri­sin­de ge­li­şen tek­no­lo­jiy­le pa­ra­lel ola­rak ken­di­ni ye­ni­le­miş ve sü­rek­li ola­rak de­ği­şi­me ayak uy­dur­muş olan tuş­lu çal­gı­lar ge­rek ge­niş ses ara­lı­ğı ge­rek ise hem akor hem de so­lo­nun ay­nı an­da kul­la­nıl­ma­sı­na izin ve­ren tek­ni­ği ve ya­pı­sı gi­bi se­bep­ler­den ötü­rü gü­nü­müz aran­jör­le­ri ve ba­tı­lı kla­sik mü­zik bes­te­ci­le­rin­ce yıl­lar yı­lı en çok ter­cih edi­len çal­gı­lar ol­muş­tur.

  • Org (Er­ga­nun):

    Org is­mi La­tin­ce or­ga­num ke­li­me­si­nin kı­sal­tıl­ma­sı­dır. Tuş­lu çal­gı­la­rın ata­sı ola­rak ka­bul edi­lir. İlk org, su gü­cüy­le ça­lış­mış M.Ö(150-200) yıl­la­rı ara­sın­da Kte­si­bi­os adın­da bir ki­şi ta­ra­fın­dan Mı­sır'da icat edil­miş­tir. Mü­zik ens­trü­man­la­rı için­de en de­va­sa bo­yut­la­ra sa­hip olan org­tur. Öy­le­dir ki dev ka­ted­ral­le­rin sa­lo­nun­da üç kat­lı bir bi­na bü­yük­lü­ğün­de org­la­ra rast­la­mak müm­kün­dür. Kla­sik ba­tı mü­zi­ğin­de org için ya­zıl­mış eser­ler bu­lu­nur.

  • Church Or­gan (Kli­se Or­gu):

    M.S 3. yüz­yıl­dan son­ra org­lar­da su ba­sın­cı ye­ri­ne ha­va ba­sın­cı kul­la­nıl­ma­ya baş­lan­dı. Bu dö­nem­den son­ra ya­pı­lan org­lar za­man­la ge­li­şe­rek gü­nü­müz­de ki­li­se­ler­de kul­la­nı­lan org­la­ra dö­nüş­tü. Kli­se or­gu Gos­pel mü­zi­ği­nin ana ens­trü­ma­nı ola­rak da bi­li­nir.

  • Ham­mond Or­gan:

    20. Yüz­yı­lın baş­la­rın­da Lau­rens Ham­mond ta­ra­fın­dan icat edi­len ilk elek­trik­li org­tur. Ana­log dev­re­le­ri olan ve lam­ba­lı bir ens­trü­man­dır ve tek­nik ba­kım­dan gü­nü­müz­de­ki elek­tro­nik org­lar ile il­gi­si yok­tur. Mü­zik oto­ri­te­le­rin­ce 80'li yıl­la­rın rock mü­zik so­und’una yön ve­ren ens­trü­man ol­du­ğu da söy­le­nir.

  • Synthe­si­zer (Sen­tez­le­yi­ci):

    1960'lı yıl­la­rın ba­şın­da Ro­bert Mo­og ta­ra­fın­dan üre­ti­len tuş­lu çal­gı­la­rın kul­la­nım ala­nı­nı ge­niş­le­ten ve da­ha mo­dern bir ya­pı­ya ka­vuş­tu­ran ens­trü­man­dır. Elek­trik akı­mı ve fre­kans de­ğer­le­ri­nin de­ğiş­ti­ril­me­siy­le ses üre­tip sen­tez­len­me­si­ni sağ­la­yan synthe­si­zer’ın or­ta­ya çık­ma­sın­da the­re­min isim­li ens­trü­man il­ham kay­na­ğı ol­muş­tur.

  • Gü­nü­müz­de Ana­log Synthe­si­zer, Di­ji­tal Synthe­si­zer, Vir­tu­al Ana­log Synthe­si­zer ol­mak üze­re üç fark­lı ya­pı­da bu­lu­nur. Elek­tro­nik mü­zik ve tü­rev­le­rin­de kul­la­nı­mı yay­gın olup,gü­nü­müz­de R&B, Rock, Brit pop gi­bi tarz­lar­da da et­ki­li ola­rak kul­la­nıl­dı­ğı gö­rü­lür.

  • Work­sta­ti­on (İş İs­tas­yo­nu):

    Synthe­si­zer’la­rın di­ji­tal ya­pı­da olan­la­rı­na ritm ve se­qu­en­cer gi­bi özel­lik­ler ek­le­ne­rek el­de edi­len klav­ye­le­re Work­sta­ti­on de­ni­lir. Geç­miş­ten gü­nü­mü­ze Aran­jör­le­rin ve or­kes­tra eş­li­ğin­de sah­ne­ye çı­kan key­bo­ard'çu­la­rın ( Elek­tro­nik dev­re­le­ri olan tuş­lu çal­gı­la­ra ge­nel ola­rak key­bo­ard/klav­ye de­nil­mek­te­dir) en çok ter­cih et­tik­le­ri klav­ye tür­le­ri work­sta­ti­on­lar’dır.

  • Bi­li­nen ilk work­sta­ti­on 1980'li yıl­la­rın so­nun­da üre­ti­len KORG M1 olup, bu ci­haz ki­mi aran­jör­ler ta­ra­fın­dan ha­len kul­la­nıl­mak­ta­dır.

  • Akor­de­on:

    1822 ta­ri­hin­de Chris­ti­an Fri­ed­rich Lud­wig Busc­hmann ta­ra­fın­dan icat edil­miş­tir.

  • Kö­rü­ğün ha­re­ke­te ge­çi­ril­me­siy­le olu­şan ha­va akı­mı­nın et­ki­le­di­ği ser­best me­tal­le­rin tit­reş­me­siy­le ses çı­kar­tan çal­gı­dır. Kaf­kas mü­zi­ği­nin vaz­ge­çil­mez ens­trü­ma­nı olan akor­deo­nun Çer­kez kül­tü­rün­de önem­li bir ye­ri var­dır.

  • Ro­land fir­ma­sı­nın geç­ti­ği­miz yıl­lar­da pi­ya­sa­ya çı­kart­tı­ğı elek­tro­nik akor­de­on ise dev­rim ni­te­li­ğin­de olup kla­sik akor­de­on gö­rü­nü­mü­ne MI­DI tek­no­lo­ji­si ve pil ile ça­lı­şa­bil­me özel­li­ği ek­le­miş­tir.

  • Klav­sen:

    Pi­ya­no­nun ata­sı ola­rak bi­lin­mek­le bir­lik­te pi­ya­no ile tek ben­zer ya­nı iki ens­trü­ma­nın da tuş­lu çal­gı­lar sı­nı­fın­dan ol­ma­sı­dır. Ana­log me­ka­niz­ma­la­rı, ça­lış tek­ni­ği ve ses ren­gi ola­rak ara­la­rın­da pek ben­zer­lik bu­lun­maz. Pi­ya­no­nun ica­dın­dan ön­ce ba­tı mü­zi­ği bes­te­ci­le­ri­nin kul­lan­dı­ğı bir ens­trü­man ol­du­ğu bi­li­nir. Hat­ta pi­ya­no­nun ica­dın­dan son­ra da ilk 50 yıl sü­re­sin­ce klav­sen ile ça­lış­ma­ya de­vam eden bes­te­ci­ler ol­muş­tur.

  • Pi­ya­no:

    1700'lü yıl­lar­da Bor­to­lom­me­o Cris­to­fo­ri ta­ra­fın­dan icat edil­miş­tir. Tuş­lu çal­gı­lar sı­nı­fı­na da­hil ol­ma­sı­nın ya­nı sı­ra org­tan far­kı çe­kiç me­ka­niz­ma­sıy­la ça­lı­şan tel­li bir ens­trü­man ol­ma­sı­dır. İlk adı pia­no e for­te olan ens­trü­man klav­se­nin me­ka­niz­ma­sı­nın de­ğiş­ti­ril­me­siy­le or­ta­ya çık­mış­tır. Kon­sol Pi­ya­no, Grand Pi­ya­no, Di­ji­tal Pi­ya­no, Elek­trik­li Pi­ya­no gi­bi çe­şit­le­ri bu­lun­mak­la bir­lik­te kla­sik ba­tı mü­zi­ği eser­le­rin­de kul­la­nı­lan en önem­li çal­gı­lar­dan bir ta­ne­si­dir.

  • Rho­des Pi­ya­no:

    1950'li yıl­la­rın so­nun­da elek­trik­li pi­ya­no üre­ti­ci­si Ha­rold Rho­des ile Le­o Fen­der bir ara­ya ge­le­rek Fen­der Rho­des Bas Pi­ya­no'yu üret­ti­ler. Ken­di ha­lin­de vin­ta­ge bir to­nu olan bu ye­ni elek­trik­li pi­ya­no mo­de­li ikin­ci dün­ya sa­va­şı son­ra­sın­da jazz ve pop mü­zik­te sık­ça kul­la­nıl­ma­ya baş­lan­dı.

  • Di­ji­tal Pi­ya­no:

    Grand pi­ya­no­nun di­ji­tal ola­nı­dır. Elek­trik­li pi­ya­no ile ka­rış­tı­rıl­ma­ma­lı­dır. Ses ban­ka­sı, met­ro­nom, ritm, di­ji­tal no­ta ek­ra­nı olan mo­del­le­ri de bu­lu­nur. Di­ji­tal pi­ya­no­lar da elek­trik­li pi­ya­no­lar­da ol­du­ğu gi­bi ken­di­le­ri­ne öz­gü ses üre­teç­le­ri bu­lun­ma­dı­ğın­dan yal­nız­ca ban­ka­la­rın­da yük­lü olan samp­le ses­le­ri kul­lan­ma­mı­za ola­nak sağ­lar.

  • Key­tar:

    İki ens­trü­ma­nın sen­tez­len­me­siy­le olu­şan tuş­lu çal­gı­lar­dır. Key­bo­ard ve Gui­tar isim­le­ri bir­leş­ti­ri­lip key­tar is­mi tü­re­til­miş­tir. Ge­nel­lik­le sağ el ile klav­ye üze­rin­de so­lo atı­lır­ken sol el ile sli­de, mo­dü­las­yon gi­bi eks­tra özel­lik­ler kon­trol edi­lir. As­kı­sı bağ­la­nıp elek­tro gi­tar gi­bi ayak­ta ça­lın­ma­sı şart ol­ma­mak­la bir­lik­te te­mel özel­li­ği ve or­ta­ya çı­kış ama­cı bu­dur.Ge­nel­de rock star­la­rın sah­ne şo­vu­na kat­kı sağ­la­ma­sı ama­cıy­la kul­lan­dık­la­rı key­tar son ge­liş­tir­me­le­rin ar­dın­dan tek ba­şı­na al­büm kay­de­de­cek ka­dar do­na­nım­lı ya­pı­ya ve MI­DI özel­lik­le­ri­ne sa­hip bir ens­trü­man ha­li­ne gel­miş­tir.

  • Vo­co­der:

    İn­san se­si si­mü­las­yo­nu yap­ma­sı için te­le­fon ope­ra­tör­le­rin­de kul­la­nıl­mak üze­re ge­liş­ti­ri­len me­ka­niz­ma KORG fir­ma­sı ta­ra­fın­dan klav­ye ek­le­ne­rek ye­ni bir tuş­lu ens­trü­ma­na dö­nüş­tü­rül­müş olup adı­na da vo­co­der de­nil­miş­tir. Elek­tro­ni­ka,trip hop gi­bi tarz­lar­da kul­la­nı­mı yay­gın olan vo­co­der'le­rin ana­log ve di­ji­tal ola­rak iki fark­lı mo­de­li bu­lun­sa da gü­nü­müz­de da­ha çok di­ji­tal olan­la­rı kul­la­nıl­mak­ta­dır.

  • Me­lo­di­ka:

    1950’li yıl­la­rın ba­şın­da Hoh­ner ta­ra­fın­dan icat edi­len me­lo­di­ka İl­ko­kul öğ­ren­ci­le­ri­ne te­mel mü­zik öğ­re­ti­mi ve­ril­me­si ama­cıy­la ya­pıl­mış ne­fes­li ve tuş­lu bir çal­gı­dır.

  • Ün­lü jazz mü­zis­ye­ni Phill Moo­re Jr.’ın 1969 yı­lın­da ya­yın­la­dı­ğı Right On al­bü­mün­de me­lo­di­ka­ya yer ver­me­si ens­trü­ma­nın mü­zik çev­re­le­rin­ce ta­nın­ma­sı­nı ve ka­bul gör­me­si­ni sağ­la­mış­tır. Te­nor, al­to, sop­ra­no, bas ve çift el me­lo­di­ka ol­mak üze­re 5 fark­lı mo­de­li bu­lu­nur.

  • MI­DI klav­ye:

    Di­ğer tuş­lu çal­gı­lar­da ol­du­ğu gi­bi ken­di­ne öz­gü se­si ol­ma­yan,ta­şı­dı­ğı MI­DI sin­yal­le­ri ile bil­gi­sa­yar ya­zı­lı­mı ya­da synthe­si­zer mo­dü­lü­nün içe­ri­sin­de­ki ses ban­ka­la­rı­nı kul­la­na­rak mü­zik yap­ma­mı­zı sağ­la­yan ens­trü­man­dır. Aran­je, ka­yıt, mix gi­bi iş­lem­ler­de sık­ça kul­la­nıl­ma­sı­nın ya­nı sı­ra üst dü­zey ses kart­la­rı ile bir­lik­te sah­ne per­for­mans­la­rın­da kul­la­nı­mı­na da rast­la­ya­bil­mek­te­yiz.

  • MURAT ŞİMŞEK / SOUND dergisi / KASIM 2011